Het ene Louvre is het andere niet

Dag 6 voert ons langs de nieuwgebouwde dependance van het Louvre in Lens. Deze stad, die zeer treurig oogt als verlopen mijnstad met zijn kleine, vale huisjes moest naar de mening van de Franse staat een boost hebben. Waarom er geen nevenvestiging van het Louvr e neergepoot? Zo gezegd, zo gedaan, en zo staan er op de rondweg van Lens ineens allemaal klassieke beelden te detoneren en een eind verder een hele rij kleine pyramides, hét  symbool van het Louvre in Parijs. Hier in deze omgeving slaat het allemaal nergens op, maar zeg niet dat de Fransen de kommervolle noordelijke regio vergeten hebben. Op een complex dat enkele voetbalvelden groot is staat een enorme blinkende doos met allerlei  onlogische ingangen, te midden van een veld met enorme betonnen flagstones. Buitennissig is het zeker, maar mooi? De permanente tentoonstelling is gratis te bezoeken, dat dan weer wel, maar waag het niet op de fiets over die flagstones te rijden. Overal beginnen agenten en suppoosten te roepen. Binnen zijn in een enorme loods opgetrokken uit aluminium platen een bonte verzameling aankunstvoorwerpen uitgestald keurig gerangschikt naar tijd. Een nogal nietzeggende uitstalkast. Wat me opvalt is dat de vloer overal  al sleetse plekken begint te vertonen. Het is allemaal op een koopje uitgevoerd, heel anders dan het Centre Pompidou in Metz.

Pas om vier uur in de middag rijden we weer. De camping blijkt dan nog 50 km verderop te liggen. Om 20.00 uur rollen we Arras binnen en moeten dan nog 15 kilometer. Het gaat allemaal ongelooflijk traag. Dat wordt er niet beter op als de derailleur van Nina’s fiets kuren begint te vertonen. Wat ik er ook aan sleutel, slechts in een beperkt aantal standen functioneert hij nog. Om klokslag 22.00 uur rijden we de camping op. Áls ik mijn tent wil opbouwen wordt ik door de campingeigenaar naar een andere plek gedirigeerd. Om half elf smaak de verlate avondmaaltijd dubbel zo goed, evenals de meegebrachte wijn. Vandaag voor het eerst meer dan rond de 50 km gereden, nl. 75.

the last post voor het honderdste jaar (dit verslag hoor vóór het vorige)

Dag 4.Het bezoek aan de slagvelden rondom Ieper gaat niet door vanwege het slagveld op mijn kont. Een  enorme pustule heeft zich aldaar gemanifesteerd en kan slechts b estreden worden met langs farmaceutische weg aangeboden trekzalf. Let wel op uw ondergoed waarschuwt de bediende, de zalf is zwart. Alsof mijn racebroek daarmee zit. We bezoeken de prachtig gerestaureerde lakenhallen, waar met het oog op het naderende centenial van 2014 een splinternieuwe tentoonstelling is ingericht: interactief door de loopgraven. Er is heel veel geleden in de Belgische modder tussen 14 en 18; het wordt op aanschouwelijke, indringende wijze getoond aan de hand van monologen die door acteurs, verkleed als soldaat of verpleegster worden afgestoken. Op een 3 d scherm wordt het verloop van de strijd vanuit de lucht met snel verschuivende frontlinies, geprojecteerd over zowel het huidige landschap als dat van honderd jaar geleden, getoond. Beter in beeld gebracht had niet gekund; hulde voor de tentoon stellingsmakers.

We beklimmen de Belforttoren en voelen allebei de hoogtevreeskriebels door ons lijf  banjeren. Maar wat een prachtig uitzicht over de geheel gerestaureerde stad;  ondanks de wens van Churchill die Yeper als een monument tegen de barbaarsheid van de Duitser had wlllen laten  liggen. Als je alleen al de schitterende gerestaureerde Sint Bartalomeuskerk ziet weet je dat hij ongelijk had. En wat een vertoon van vakmanschap om in de 20^ste eeuw zo’n gotische kerk helemaal opnieuw op te trekken! Om acht uur zijn we aanwezig (met honderden vooral Engelsen) bij de l ast Post in de Menenpoort, zoals die hier elke dag, zomer, winter, lente, herfst, weer klinkt. Na honderd jaar nog steeds indrukwekkend.

’s Avonds eten we op onze eenpitter noedels met wokgroente een echte biefstuk; een driesterrenrestaurant had het niet ons niet verbeterd.

Oude Tilburgse tijden herleven in Noord Frankrijk

Dag 5. Vanmorgen baalt Nina als een stekker als haar mp3speler die ze aan de oplader heeft gelegd gejat lijkt tijdens het douchen. Ze kan de hele camping wel aanvliegen zegt ze boos. Maar als ze naar de receptie loopt blijkt het toestelletje daar te zijn afgegeven ls verloren voorwerp. Merkwaardig, dat diemand eerst zo’n apparaat uit het stopcontact trekt en vervolgens af gaat geven. De toch gaat verder zeer soepel vandaag, al kondigen zich vlak naar Ieper wel de eerste serieuze heuvels aan. Een soort Limburgs aandoend heuvellandschap doemt na Ieper op.
Een plek waarin de grote oorlog om elke heuveltop werd gestreden en waarbij soms per nacht duizenden het leven lieten. Om de paar kilometer komen we een kerkhof tegen, meestal Brits, maar ook een Australisch, het enige overigens op het hele westelijk halfrond. De    verhalen bij de kerkhoven en monumenten zijn ijzingwekkend. In één nacht werden door de toen nog nauwelijks bekende mac hinegeweren van de Duitsers honderden Australiers afgeschoten. Een Engelsman, zelf gewond, wist een nog zwaarder gewonde collega met zijn voeten onder oksels achterwaarts in de blubber uit het niemandsland te trekken en ontving later het Victoria Cross voor.

Met de wind in de rug halen we makkelijk de 22 km per uur. Nien rijdt steeds beter en zegt na 60 km er nog wel 20 te hebben kunnen doen. Dat gaat dus de goede kant uit.

Op een kleine camping onder Aubers komen we naast een oude Moto Guzzi  te staan , die blijkt te horen bij Peerke Kuypers, een onvervalst plat Tilburgs pratende overjarige hippie. Hij blijkt ongeveer zo oud te zijn als ik en was een regelmatig bezoeker van Pochette, de oude studentenkroeg waar ik ook vaak kwam. Hij blijkt een leven van drugs en drank achter de rug te hebben wat het goed is aan te zien. In plat Tilburgs vertelt hij ons zijn levensverhaal: over hoe hij met een stoma het ziekenhuis ontvluchtte maar zich de volgende dag toch maar weer kwam melden, niet nadat hij eerst een ritje van 70 km op de motor had gemaakt, dit tot stomme verbazing van de artsen. Hoe hij in een cafe een schaar vroeg om zelf zijn stoma bij te knippen en hoe hij na 24 jaar voor het eerst z ijn zoon terug zag die hem kwam vertellen dat hij opa was geworden enz. enz.

De camping heeft prachtige nieuwe doucheruimten die helaas nog niet klaar zijn. Dus blijft er alleen een pishok over met een douche er in. Maar wat wil je ook voor een  tarief van 4,31 voor twee personen.

Door de West Vlaamse loopgraven dravenGEKOMEN

NB NIET OP DE TIKFOUTEN, ONDER MOEILIJKE OMSTANDIGHEDEN TOT STAND GEKOMEN 

Op de eerste dag ontmoeten we fietsv ijland nummer één. Vooral langs het eerste stuk, de kuststrook van Bresjes tot Cadzand Bad laat hij zich goed voelen, meteen een mooi moment om Nina de kunst van het waaierrijden kundig te maken. Het genereuze aanbod van een vette verse haring in Cadzand Bad slaat ze af. Toch maar liever een broodje gezond. Een goed begin van de therapie die we samen zijn aangegaan. Langs het kanaal van Sluis naar Brugge gaat het gezwind. In de geboortep-laats van Lamme Goedzak en Tijl Uylenspieghel nemen we een middeleeuwse break. De aanblik van Brugge vanaf de keiwegen die ons langs allerlei kanalen naar de binnenstad voeren is meesterlijk. Brugge was voor zijn tijd een enorme stad, het New York van de jaren rond 1500. We vinden een camping op een grasveldje naast een plaats voor campers; helaas geen douche of toiletten. Ons eerste vredige avondeten op de eenpitter wordt wreed verstoord rond een uur of negen als een gebochelde dienstklopper ons op verhitte toon commandeert “op te krassen”. Wat te doen? Gelukkig vinden we een adres van een andere camping bij de ingang met een telefoonnummer. Binnen een kwartier vinden we alsnog een echte camping.

Dag 2 voert ons naar Nieuwpoort, bekend van de “slag bij… in 1600”, maar ook de plek waar de Britten en Fransen aan de ene kant en de Duitsers aan de andere kant elkaar tegenkwamen in de eerste wereldoorlog en zich ter plekke 4 jaar ingroeven. De tocht gaat gezwind, al hebben we zonder kaart nogal wat moeite de weg te vinden. Dan komt mijn oude orientatiegevoel van pas; gewoon het westen aanhouden. Hoewel er geen zon te zien is bereiken we, zij het met een wel heel brede boog, Nieuwpoort. Aldaar wordt het grijzer en grijzer, het begint te motregenen. Op de moderne camping hebben ze nog nooit van pinnen gehoord en moet ik om de boodschapjes uit de campwinkel te betalen toch nog even 5 kilometer naar Nieuwpoort. Maar de eieren, varkenslappen en gebakken aardappelen, allemaal op één pitje bereid, smaken er niet minder om. De fles wijn iets te snel leeg gedronken; garandeert een goede nachtrust.

Dag 3 begint zoals de tweede eindigde, met een gestaag vallende miezerige regen. Het is koud en klam, kortom het ideale kampeerweer. WE gaan toch maar eten op enigszins beschut staande kampeertafels bij de bakker. En weer wordt het een vorstelijk ontbijt met de inmiddels welbekende eieren. Een langgesprek over eten en eetlust. Nina denkt dat ze een gebrek heeft aan het “vol gevoel” hormoon. Maar toch zegt ze ook deze fietsdagen voor het eerst niet voortdurend aan voedsel te denken. Het gaat de goede kant op, zeg ik. Dit is de eerste fietsdag langs de officiele eerste wereldoorlogroute. Die ligt er piekfijn bij. Overal kleine monumentjes, duidelijke borden en kleine musea. Onze eerste stop is in Diksmuide bij het beroemde 50 meter hoge IJzerkruis, plaats van handeling van de IJzerbedevaarten. Op affiches staat dat o.a. Fairport Convention optreedt dit weekend. Daar had Hanneke bij moeten zijn! Hoewel we de van boven naar beneden af te werken tentoonstelling over zowel de loopgravenstrijd in West Vlaanderen als de geschiedenis van het opkomend Vlaamse bewustzijn allebei al een keergezien hebben, aanschouwen we hem als was het de eerste keer. DE barre strijd vanuit de loopgraven wordt op allerlei manier zeer aanschouwelijk gemaakt, tot en met het snuiven van chloor en mosterdgas toe. Het Mesdag-achtige panorama dat in vogelvluchtperspektief een sfeer beeld geeft van de met duizende kraters gevulde omgeving van de IJzer is indrukwekkend. De strijd daarna tussen de Nedeerlandstalige Vlamingen en de Franstalige Walen lopen we deze keer snel door. De laatste 30 kilomter naar Ieper gaan zeer gezwind . ik moet af een tandje bijzetten om Nien te kunnen bijhouden.

Een moeizaam begin: verdwaald in de achtertuin en een explosie in het achterwiel

Jarenlang sprak ik wat badinerend o ver het fietsknooppuntennetwerk. Wie rijdt er nu rond aan de hand van een lijstje met cijfertjes. Maar gaandeweg ben ik er toch anders over gaan denken. Het is toch wel een makkelijke manier om zonder kaart langs leuke wegen van A naar B te komen. De eerste etappe van de weg naar Marseille, de etappe van Rotterdam naar Middelburg heb ik op deze manier proberen te rijden. Proberen, want ik ben in de Hoekse Waard de weg helemaal kwijt geraakt. Een pontje bleek niet te varen en daar stond ik met mijn niet meer kloppende cijferlijstje. Had ik toch maar een kaart meegenomen. Nu moest ik improviseren en ging daarbij helemaal de mist in. Ergens kwam ik klem te zitten tussen twee rivieren. De geplande route naar de Haringvlietsluizen kon ik op mijn buik schrijven, ik moest helemaal de andere kant uit naar de Harinvlietbrug, een omweg van een kilometer of 20! In de buurt van Zierikzee reed ik op een volkomen vlakke, nette weg toch lek. De splinternieuwe band die ik in plaats van de lekke verving kwam klem te zitten tussen velg en buitenband en explodeerde met een luide knal. Dan ben je even niet gelukkig, ook al ben je nog met aan je fietsvakantie begonnen en was het weer redelijk en had ik de wind in de  rug. Op de Brouwersdam betaalde ik wel maar vergaten ze me vervolgens te bedienen. Toen ik iemand daarop attendeerde brak er in de keuken een enorme ruzie los (blijkbaar lagen de gezagsverhoudingen aldaar behoorlijk door elkaar) en kreeg ik uiteindelijk lauwe kroketten en frites die maar één keer waren voorgebakken. Nee, de start van mijn fietsreis had ik me wat vloeiender voorgesteld. Maar nogmaals, de wind stond goed, er was steeds meer zon (een zeldzaamheid deze zomer) en na 142 kilometer was ik nog redelijk fit. Hanneke had een heerlijke couscousmaaltijd gemaakt. Eind goed, al goed.

Doisneau hielp de werkelijkheid een handje

De tentoonstelling van Robert Doisneau in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam is er gewoon een in de categorie: 'must go'.; de fotograaf van het goede leven, die zo blijkt uit de begeleidende tekst, de werkelijkheid zo nu en dan wel een handje hielp om het er leuk te laten uitzien. Zijn beroemde "kus" (die al jaren op mijn slaapkamer in Rotterdam hangt) is er een voorbeeld van. Hij was te laat om het zoenende paar vast te leggen en vroeg toen of ze het speciaal voor hem nog een keer wilden overdoen. Dat zal  dan ook wel gebeurd zijn bij al die andere scenes van kussende paren, dat zijn er nogal wat. Er werd wat afgezoend daar in het Parijs van vlak na de tweede wereldoorlog. Wel of niet in scene gezet; de foto's zijn niet alleen prachtig maar geven ook een schitterend tijdsbeeld. Al die prachtige winkelgevels. later heeft hij er - in kleur - nog een speciale serie van gemaakt. maar juist die terloopsheid als achtergrond van de door hem gekozen scenes maken dat zijn foto's iets heel nostalgisch hebben. En zie de portretten van alle grote Parijse kunstenaars in hun atelier! Twee sfeervolle platen voeg ik hierbij toe. Een van de actrice Jane Dezabo, waarbij , volgens het bijschrift van Doisneau zelf, "zelfs de meest doorgewinterde technicus ophield met op zijn boterham te kauwen". De andere is van Simone de Beauvoir in les Deux Magots; als je zo alleen kunt zitten in zo'n grand café, dan ben je groot (levens)kunstenaar (reflecties afkomstig van het glas voor de tentoongestelde foto's).

Dan is er nog een expositie van ene Veronique Bourgoin die wat mij  betreft het bespreken totaal niet waard is. Op een ondergrond van grote foto's van klassieke interieurs plakt zij allerhande foto's al dan niet ingelijst of zo rechtstreeks uit tijdschriften gehaald. Rommelig, zonder enige samenhang, totaal niet interessant. Ik had het in vijf minuten al gezien.

Een prachtig boek over 'Rotkar'

Zojuist een verbluffend goeie biografie dichtgeslagen, Tobias Goedwaagen van Benien van Berkel, met als ondertitel: "een onverbetelijke nationaalsocialist".
Geweldig hoe die Van Berkel er in is geslaagd zo op de huid te gaan zitten van deze gedurende de Tweede Wereldoorlog volkomen foute topambtenaar van het departement van Volksvoorlichting en Kultuur; de oprichter van de beruchte Kultuurkamer, waarvan alle kunstenaars verplicht lid moesten worden; Joden werden buitengesloten. Hoe een aanvankelijke liefhebber van de zuivere kennis van Kant zich ontwikkelt tot de aanhanger van de meest duistere rassentheorieën en mythen van het nationaalsocialisme, wordt fascinerend beschreven. Zonder ook maar een moment uit het oog te verliezen hoezeer deze superintellectueel volkomen ontspoorde, tot aan zijn dood op 84-jarige leeftijd toe, laat de biografe in haar boek toch ook een zekere sympathie doorklinken voor de man die maar bleef schrijven, bleef doceren en niet te beroerd was na zijn veroordeling en gevangenschap de draad weer op te pakken en middelbare scholieren (waaronder Kees van Kooten!) begeleidde op weg naar hun eindexamen. En ondertussen alsmaar bezoekjes afleggend aan neo nazi's in West Duitsland. En passant komt men heel veel te weten over de manier waarop tijdens de bezetting ss-ers en nsb-ers in de top van de bezettingsmacht elkaar naar het leven stonden en niet nalieten elkaar pootje te lichten en te verlinken. De op zijn manier "onkreukbare" Goedewaagen werd er een van de belangrijkste slachtoffers van, Himmler bemoeide zich er in hoogst eigen persoon mee, en stierf uiteindelijk vrijwel naamloos. Want wie kent deze man nog die door kunstenaars consequent 'Rotkar' werd genoemd.
Wat een mooie taal gebruikt die Bernien, ondanks al die verkeerde gedachten van Goedewaagen. Over slechtheid kun je dus goed schrijven.
Tsja, wat moet ik daar met mijn aspiraties om ook ooit nog eens een biografie te schrijven tegenover zetten?
Enfin, ik heb er enkele prachtige dagen leesplezier aan gehad. Een aanrader!