Prent van de dag 3

                                                           Koopjesdag in El Jadida

Pas in El Jadida wordt duidelijk dat ik getild ben

Marokko kent naast de bekende grote steden als Fez en Marrakesh, ook minder bekende plaatsen die op de werelderfgoedlijst staan, zoals El Jadida, zo’n 80 kilometer ten zuiden van Casablanca. Daar tuffen we dan vandaag op een meer dan voortreffelijke tolweg langs de kust naar toe. El Jadida kent een door een dikke ommuring omgeven medina, die anders dan alle andere nogal Europees aandoet met naast allerlei onduidelijk bouwsels  een aantal Portugees en Frans aandoende gevels, drie katholieke kerkjes, een klooster en een synagoge die bovenop de muur gebouwd is. De medina blijkt eeuwenlang te zijn bewoond door vooral Portugezen. De Portugese Joden hadden blijkbaar geen angst voor kanonskogels uit de van zeepiraten vergeven Atlantische Oceaan. We genieten van een heerlijk bakje thee met gevulde pannenkoeken op een terrasje in een prachtig gerestaureerd pandje, met een scheefgezakte slapende man met een gebreide muts in de kleuren van de Marokkaanse vlag ervoor. Die hoort waarschijnlijk ook bij het beschermde erfgoed. In een stadje zelf komen we op ons dwaaltocht door smalle straatjes en kleine pleintjes echter verder geen bleekscheet tegen. De bewoners zijn wel gewend aan fotograferende vreemdelingen en leggen ons geen strobreed in de weg. We sjokken over de dikke muren en kloppen, terug in de stad, aan bij een plek waar volgens mijn rough guide een bezienswaardigheid verscholen zou moeten liggen. Iemand doet de deur open. We blijken bij een gesloten kunstgalerie te hebben aangeklopt. De behulpzame man nodigt ons gelijk uit voor een rondleiding door het gebouw en de verdieping erboven. Dat laatste blijkt een grote vlakte op één hoog waar ooit een Frans of Spaans of Portugees, daar wil ik even van af wezen, garnizoen heeft gezeten. Een groot gat ergens in het midden blijkt uit te zien op en grote ruimte daaronder waarin zich weer een waterput bevindt. Dat blijkt bij nadere inspectie een beroemde ruimte, waarin Orson Welles ooit in 1952 een film heeft opgenomen. Verklaarbaar als je daar eenmaal binnen bent, een filmischer ruimte kun je je niet voorstellen, oordeel zelf.

De open ruimte in het plafond weerkaatst op alle mogelijke manieren in de kelder daaronder, waar de vloer altijd bedekt is met een laagje water. Voldaan van dit bezoek gaan we nog een wandeling maken door de rommelige markt van El Jadid. Mijn vrolijke bui slaat onmiddellijk om als ik een gigantische uitstalplek van aardwerk, waaronder honderden tajines, tegenkom.

Een blik op de prijskaartjes leert me dat ik voor mijn toch met 35 % afgedongen tajine in de medina van Casablanca maar liefst 6 keer te veel heb betaald, daar waande ik me de trotse eigenaar van een tajine voor 24 euro, hier liggen ze voor 4!!! Voorlopig blijf ik de argeloze toerist die overal uitgekleed wordt, ik begrijp ook ineens de zuurzoet lachende marktkoopman die me een snoer vijgen verkocht voor 60 dirham (6 euro), dat hadden er ook niet meer dan 20 of 30 moeten zijn waarschijnlijk. Voorlopig maar niks meer kopen op markten en in winkels. Maar ja, wat dan…..? Een westerling wordt hier gewoon overal een pootje uitgedraaid. Ook een vorm van ontwikkelingssamenwerking zullen we maar zeggen.

Op de terugweg rij ik te hard langs een wagen volgeladen met kippen die in de open lucht worden vervoerd. Pierre krijgt niet de kans dit dierenleed voor het westerse oog vast te leggen. We hebben ons eerste conflict(je) maar leggen dat later bij het zoveelste kopje thee (met vijgen) weer bij. Mijn darmen beginnen vanavond flink op te spelen.

Prent van de dag 2

                                   Casablanca donderdag 16 april: 23 graden, windkracht 6

Gekneusde Mercedessen tarten onze bolide

Vandaag gaan we naar de grootste moskee van Marokko, de met het zuur verdiende geld van elke arme Marokkaan bij elkaar gesprokkelde Hassan II moskee. Wie niet mee wilde betalen of moeilijk  deed kon de bak in. Maar voor het zover is gaan we eerst boodschapjes doen bij het buurtwinkeltje op de hoek, waar om half tien ’s ochtends de groenten, keurig gesorteerd in manden, worden afgeleverd, zo wordt waargenomen door surveillant Pierre die al een uur lang uit het raam hangt en niets ontgaat, zoals ook de handel en wandel van duiven met hun jongkies op de vensterbank aan de overkant. We beperken ons in de winkel tot enkele niet zo fris uitziende bananen die echter drie keer zo lekker zijn als bij ons en twee gigantische sinaasappels, zo groot, dat we even vragen (met Frans kun je hier overal terecht) of het toch geen grapefruits of zo zijn. Daarna de stad in waarin chauffeur Pierre in de gigantische chaos van het centrum het overzicht volledig kwijt raakt. Vrijwel alle auto’s, vooral de taxi’s en bussen zien er uit alsof ze extra diensturen draaien op de botsautobaan en voorsorteren is hier een ander woord voor je ergens tussen wurmen. Iedereen claxoneert voortdurend, voetgangers storen zich niet aan de stoplichten voor auto’s, kortom onze all risque verzekering bleek geen overbodige luxe. En dan ligt daar ineens de gigantische travetinnen kathedraal, met de gigantische vierkante minaret.

In tegenstelling tot moskeeën in het midden oosten telt een Marokkaanse moskee slechts één minaret en is die niet rond maar massief vierkant. We kunnen pas om 15.00 uur naar binnen en het is nu 11.00 uur, vier uur de tijd om rond de kathedraal te slenteren, uitvoerig de ornamenten en tierelantijnen op deuren, gevels en toegangspoorten te bekijken. In de heerlijke voorjaarszon, het is niet warmer dan een graad of 23, filosoferen we eindeloos over het lijnenspel op de gevels en gigantische pleinen. Pierre is als graficus in zijn element en geeft met brede armgebaren aan hoe volgens hem lijnen lopen en telkens nieuwe figuren vormen. We slenteren over de boulevard en aanschouwen het beeld van gespierde knapen die onverschrokken van de rotsen het ook hier nog koude zeewater inplonzen. Zoals wij daar als twee oudere heren naast elkaar gezeten de koene jongelingen aanschouwen zou men alras geloven van doen te hebben met een al wat oudere homo’s die hun fantasie nog eens stevig de vrije loop laten.  Maar niks, wij spreken juist onze verbazing uit over het ontbreken van meisjes bij al die stoere jongens. Later op de middag blijken die echter ook wel degelijk van de partij al blijft het showen van gebruinde lichamen strikt voorbehouden aan de mannen. Inmiddels is het dan toch drie uur geworden en mogen wij de moskee in. De aanblik van binnen tart elke beschrijving: op de katholieke gotische kathedralen in Frankrijk heeft Marokko anno 1983 het passende antwoord gevonden, al mogen we natuurlijk de Aya Sofia in Istanbul ook niet uitvlakken. De gids noemt alle mogelijke marmersoorten en heeft het over cederhout, spreekt allerlei duizendtallen uit en zegt dat het dak open kan, maar dat zij niet weet waar de knop zit.

                                                                ( Pierre ook niet!)

We rijden naar de vuurtoren die een kilometer of 2 verder ligt en bekend is van de film “ Casablanca” met Humpry Bogart en Ingrid Bergman. Terug in het centrum wordt Pierre op een terras bijna aangerand door een meisje van een jaar of 8 die bljift aandringen op een almoes en daarbij steeds handtastelijker wordt. Wanneer ze de hand kust die gevaarlijk dicht op het kruis van Pierre rust is het genoeg geweest en wordt de lastige stadsmus weggejaagd. Als westers ogende toeristen zijn we overigens eenlingen in de stad, het toeristenseizoen is duidelijk nog niet begonnen. Wij vinden dat niks erg en eten vanavond in een eenvoudige tent met uitzicht op een pleintje waarop alleen maar witte mercedessen staan, de taxi’s in Casablanca zijn in te delen in twee groepen: de genoemde gedeukte mercedessen en nog veel aftandsere rode dachas.

Prent van de dag 1

We hebben de huurauto nog geen uur in ons bezit of chauffeur Pierre rijdt pontificaal al door een rood licht!

Meteen omgeluld in de bazar in de medina

Pierre laat me de binnenkant van zijn handen zien. In zijn levenslijnen parelen kleine riviertjes. Zweet dat op kwam zetten toen bij de landing de wielen net iets te hard op de Marokkaanse bodem neerkwamen. Maar goed, dat hebben we ook weer overleefd. We zijn heelhuids in Casablanca aangekomen. Op de luchthaven is de volgende te nemen klip het autoverhuurbedrijf van Hertz. Zoals altijd blijkt de rekening van de huurauto weer veel  hoger dan het bedrag dat op internet werd genoemd toen we boekten. Ineens moet er een all risque verzekering bij die duurder is dan de huur over de volle twee weken. Nou ja, niets aan te doen, zo concluderen we na het omstandige betoog van de man achter de balie dat deze verzekering uiteindelijk de beste voor ons is. Maar als hij me ook nog eens 90 euro in de maag wil splitsen omdat we de auto niet in Casablanca maar in Marrakesh inleveren wordt het me te gortig. Aan de hand van een uitdraai die ik heb gemaakt van ons huurcontract kan ik hem aantonen dat we wel degelijk vooraf voor de variant Casa- Marra hebben gekozen voor de afgesproken prijs. Daarna bindt hij snel in en zegt dat we een en ander dan maar in Marrakesh moeten regelen. Met de tom tom op scherp weten we ons hotel in een buitenwijk vlak tegen de haven aan soepel te vinden al moeten we er wel eerst de hele rommelige stad voor door. Het hotel blijkt helemaal niet onaardig, al ligt in een achterafstraatje waar tegen de avond allerlei vage figuren rondhangen. Terug naar het centrum doen we te voet. We nemen ons eerste mint-thee en Pierre stelt zonder mankeren dat ‘hier een biertje niet tegen op kan’. Waarvan acte! Maar ik moet toegeven: de mintthee hier smaakt hier veel lekkerder dan in Nederland. We sjokken de lange Boulevard Mohammed V af en komen in een aardige wijk vol met Art Decohuizen, die hier al stonden voordat deze stijl op de wereldtentoonstelling in Parijs tot dé stijl van de eeuwwisseling werd gebombardeerd. Via de retro Rialto Cinema duiken we de medina in, alwaar ik onmiddellijk in de oudste verkooptruc aller tijden trap: een oudere man spreekt mij spontaan in het Nederlands aan. “Wat leuk”, denk ik en raak onmiddellijk met hem in een geanimeerd gesprek. Hij troont ons ondertussen naar zijn winkeltje ergens diep in de bazar en stelt ons voor aan zijn zoon. Nog geen tien minuten later ben ik bezitter van een tajine, waarvan ik wel, eerlijk waar, meer dan 35 procent van de vraagprijs heb afgepingeld. En zo loop ik tot mijn stomme verbazing al na enkele uren verblijf in Marokko met een onmogelijk zwaar object door de stad te zeulen. Om het goed te maken besluiten we dan ook maar meteen tajine eten te gaan bestellen op het drukste plein van de stad: bief met pruimen, absoluut te pruimen.

In de Sahara tussen twee kamelen......

Nog anderhalve week... en dan gaan Pierre en ik aan onze reis door Marokko beginnen. Voor Pierre een gebeurtenis zonder weerga! Op zijn 70ste voor het eerste de lucht in (op die ene pipercubvlucht met een van de Engelandvaarders ergens in de jaren 60 boven Amsterdam na) en voor het eerst, behalve dan de Antwerpse en Brusselse vogeltjesmarkt, buiten Nederland. Een reis die ons globaal brengt van Casablanca via Fez en Marrakesh naar Ouarzazate, de plek waar de Amerikaanse filmindustrie zijn bijbelfilms opnam. Voor mij deels een weerzien na mijn rondreis met de Stichting Buitenlandse Werknemers in 2004 die mij onder andere bracht in Ouida, Meknes, Rabat en Casablanca. Vooral de aanblik van de fantastische Hassan de Tweede moskee staat op mijn netvlies gegrift en wil ik graag terugzien. Verder de medina's (binnensteden) van Rabat, Meknes en Fes. Marrakesh is ook voor mij nieuw en het gebied aan de andere kant van de Atlas rondom Ouarzazate ook.

Hoe zullen Kuifje en Kapitein Haddock zich redden in het land van de Berbers en kamelen? Beleef het mee op uw PC!

dus van:

naar: