Giorgio praat honderduit

Na het viersterrenhotel in Assisi, dat H. voor een prikkie had weten te scoren op een site met de wat verdachte naam: "Secret Escapes", inclusief zwembad, spa en uitgebreid ontbijt, zitten we nu in een oranje geverfde woonkazerne op een kamer met als ontbijt twee droge broodjes in plastic verpakking, in de omgeving van Perugia. Toch werden we daar gisteravond hartelijk welkom geheten door Giorgio, de - naar onze inschatting - homofiele eigenaar van een appartement waar hij vier benb kamers in heeft ondergebracht. Nadat hij ons de werking van zijn voortreffelijke koffieapparaat had uitgelegd bleven we maar ouwehoeren, twee uur aan een stuk. Over Umberto Eco, over Dubai (waar hij nooit geweest is en alles over wilde weten), over Nederland (waar hij nooit geweest is en ook alles over wilde weten), over de omgeving, over Perugia en natuurlijk - op mijn verzoek - over Italie in de Europese Gemeenschap. Giorgio heeft een heel andere mening dan de hoteleigenaar in Ravenna. Natuurlijk moet Italie in de EG blijven. Anders zou het hier slecht uit zien. Hij verzekert ons dat zeker 70 procent van de bevolking zo denkt. Maar ja, natuurlijk heb je hier ook de 5 sterrenbeweging van Beppe Grillo, de Italiaanse populist, die van Brussel af wil. En van de regering Berluscon kun je veel slechts zeggen, maar de minister van Jusititie van B. zette toch maar 50 maffiabazen achter de tralies, aldus Giorgo.

Hier wat plaatjes van Perugia, alwaar H. van een vorig bezoek met haar Pa nog de ondergrondse stad wist te herinneren, aangelegd door Paus Paulus III, daarom de Rocca Paulina genaamd. Daar kon de bevolking van P. zich verschansen als er weer eens een vijandelijke stad op pad was. Een prima schuilkelder voor als de raketten van Kim il Oen richting Italie gaan.

Overigens wist Gorgio ons te zeggen dat dit de warmste zomer in Italie is sinds 1918! Maar volgens de weersvoorspelligen begint het vrijdag te regenen en zakt de temperatuur dan onder de twintig graden! Ik hoop dat Ties en Nina regenjasjes bij hebben, de hele volgene week zou het blijven regenen.

Gestapelde kerken en gestapelde geneugten

Lonkend ligt de stad loom tegen de heuvel gevleid. 's Ochtends is de temperatuur nog te dragen, laten we zeggen 28, 29 graden Celsius.  Met de bus gaan we naar de basiliek van Sint Franciscus; in 1997 nog ingestort bij de zoveelste aardbeving die centraal Italie teisterde. De hele wereld reageerde geschokt toen de frescos van Giotti en Cimabue tot stof verpulverd werden. Nu moet ik eerlijk zeggen dat er dagen voorbij zijn gegaan zonder dat ik ook maar een seconde aan Giotto of Cimabue gedacht heb. Maar nu ik vanmorgen met H. in de volledig gerestaureerde basiliek (twee op elkaar gestapelde kerken met daaronder het graf van de man die met dieren kon praten) die fresco's heb kunnen bewonderen begrijp ik iets meer van de droefenis die zich in 1997 van de wereld meester maakte. Alsof iemand met een broodmes de Nachtwacht in duizend stukjes sneed. De ingestorte kerk leverde 300.000 stukjes fresco op die aan de hand van afbeeldingen weer in elkaar gezet moesten worden. En het is gelukt zoals wij hedenochtend kondend vaststellen. Hier enkele opnames die in de illgealiteit zijn gemaakt. Elke keer stond er een strenge suppost klaar om mij te zeggen dat ik niet mocht fotograferen.

Na het bezoek aan de basiliek was de temperatuur alweer behoorlijk gestegen en waren we na de klim naar het oude centrum van de stad, alwaar een tempel verrijst die daar al vanaf het jaar 100 staat, maar wat blij een busje te treffen dat ons weer naar het hotel kon terugbrengen. Ondertussen nam de wind bezit van het terras waar we even zaten en zagen we hoe de eigenaar al schreeuwend en brullend met zijn personeel de enorme parasols ging dichtklappen.
De bus deed vervolgens de hele stad aan alvorens het hotel te bereiken zodat we voor een euro de hele stad vanuit een zetel hebben kunnen bezichtigen. Het hotel heeft een fantastisch zwembad waar we de rest van de middag hebben doorgebracht, telkens opdrogend op het fantastische dakterras in de volle zon. Aan het eind van de middag dronken we een volle Italiaanse wijn van 15,5 %, volgens mij wereldrecordhouder op het gebied van het alcoholpercentage. Des avonds uitgebreid getafeld op weer en ander terras in de zwoele avondlucht na eerst de mooiste zonsondergang ooit te hebben aanschouwd. Het moet niet veel gekker worden.

Even in het paradijs

Vanmorgen perstte een door God hoogst persoonlijk geschapen mooi Italiaanse meisje heel traag onder de pijnbomen een jus d'orange voor ons uit. Een tweehonderd meter verder tikte de staalblauwe Adriatische zee tegen het gele zand. Toen God het aarde paradijs cre"eerde moet hij deze plek vor ogen gehad hebben.
Vandaag zullen we echter niet weer, zoals gisteren,  plaats nemen op een van de gele of blauwe strandligstoelen die hier in militaire slagorde staan opgesteld, maar de lange rit maken terug naar Umbri"e, naar de plek waar ooit Franciscus tot de dieren en de kinderen sprak: Assisi.

Gisteren volgden we Nina en Thijs een dagje op hun toch naar Rome om aan te komen in het kustplaatsje Pinarella alwaar we, na gezien te hebben hoe het jong stel een kampeerplaats inricht, gezamelijk naar het strand vertrokken.  Aldaar zee, zand, zon en 's avonds pizza en wijn. Voorspelbaar maar niet te versmaden.

De Italianen koken liever in hun eigen sop gaar

Op het Piazza de Popolo treffen we, zoals afgesproken, Thijs en Nina. Ze hebben van hun fietstocht van Heerjansdam naar Rome er inmiddels 1900 km. op zitten. Toch weer heel bijzonder zo ver van huis je dochter in je armen te kunnen sluiten. Ik voel vaderlijke trots voor mijn dochter die met haar vriend de Alpen heeft getrotseerd en nu op het punt staat na de hete Po-vlakte de Apenijnen te bestormen.

Zelf deed ik dezelfde tocht 6 jaar geleden. Het is toch merkwaardig hoe goed het menselijke brein werkt. Behalve de kerk met de moza"ieken herinnerde ik me van Ravenna niets meer. Totdat ik op weg naar het centrum van Ravenna het topje van een ronde toren zag. Ik herinnerde me die kerk en als vanzelf viel het hele stadsplan weer bloot in mijn hersenpan. Ik wist het complete stratenplan en de opvallende pleinen weer ineens te herinneren.
In de zwoele avondlucht met zijn viertjes heel gezellig getafeld. Maar de echte discussie onstaat pas na de avondwandeling met de eigenaar van het hotel, een jonge hipster die vanuit Australie terug naar Itali"e kwam om het niet zo florerende hotel over te nemen van een familielid.Naar zijn mening gaat het slecht met Italie, mede vanwege de belachelijke regels uit Brussel. Economisch gaat het helemaal niet goed, veel jongeren trekken weg uit deze streek naar het andere landen. Op mijn vraag of het beter zou gaan met Italie als ze uit de Europese Gemeenschap zouden treden (hij juicht de Brexit toe) krijg ik geen duidelijk anwoord anders dan: de zuidelijke landen hebben het eeuwen zonder Europa gekund. Opvallend is dat hij tevens beweert dat Italianen luier en minder intelligent zijn dan Duitsers en Nederlands. Het zijn jouw woorden, riposteer ik, niet de mijne. Hij snapt niet dat Nederlanders en Duitsers in Europees verband bereid zijn het wrakke beleid van de corrupte regeringen in Rome bij te spijkeren. Een verrassende kijk op Europa hier aan de balie van hotel Roma.
Nationalisme tot de dood er op volgt: de moderne variant van het populisme. Laat ons onze eigen boontjes doppen, desnoods tegen beter weten in. Alles beter dan je ondergeschikt te voelen aan het superieure noord Europa. Iets om te onthouden.

Een lokale op hol geslagen graaf

Urbino is een renaissancestadje met een graaf die daar in de vijftiende eeuw een paleis liet bouwen dat je op zijn zachst gezegd enigszins megalomaan kunt noemen. IK heb althans in een buitenplaats als deze nog nooit zo'n enorm gebouw aangetroffen, of het moet Chambord zijn, maar ja dat was dan ook de Zonnekoning van frankrijk. Hier gaat het om een lokale graaf. Het geheel is opgetrokken in lichtgele baksteen, zodat de eerste indruk er een is van een gebouw uit de werderopbouwperiode. De kleur is dezelfde als die van het opnieuw opgetrokken deel van de Middelburgse abdij. Maar het is nauurlijk andersom. Nederlandse architecten van de werderopbouw lieten zich bij het optrekken van kerken en woonwijken inspireren door wat ze in Itali"e gezien hadden. O.a. in Urbino. Althans zo stel ik het me voor waarom hele wijken uit het Breda van mijn jeugd (Heuvelkwartier) me zo sterk aan deze stad doen denken.

 

We zitten in een BenB op een werkelijk prachtige plek hoog op een heuvel met uitzicht kilometers ver weg over een meer dan glooiend landschap. Overal lichtjes. En zoals dat hoort: blaffende honden. Wij zitten in een tuin onder een grote boom aan een houten tafel met een heerlijke fles Italiaanse wijn bij een termperatuur van een graad of 25. Enigszins onrustbarend is dat H. overal om zich een krekels hoort en ik helemaal niets. Wel een lichte tinitus. Weer een mankement dus op weg naar de 68. Proost.

Alles voor de kunst

En zo geschiedde het dat we in Fabriano een affiche zagen waarop twee vrouwen elkaar kustten. Het bleek de aankondiging van een expositie van een Nederlandse kunstenares ergens in de buurt, in het stadje Sassofredo. 'Daar wil ik naar toe'  zei H. En aldus geschiedde.
Althans een dag later, toen we op weg naar de grotten van Frassassi in de buurt van Sassofredo bleken te komen. Erop af. In het centrum van S. bleek de expositie niet te zijn, bij navraag bleken we in het ' kasteel boven' te moeten zijn.Dat werd een wandeling omhoog van een half uur, waarbij onze neuzen zowat het plaveisel raakten, zo steil. Ik kwam met een kwartier voorsprong boven, zodat een eenvoudige rekensom leert dat ik twee maal zo snel stijg als mijn H, Enfin. UItgeput vervoegden wij ons bij de ingang van de kerk alwaar de expositie plaats vond. De kerkdeur bleek meedogenloos gesloten: "open vanaf 16.00 uur" stond op het affiche. Dat hadden we nou net niet gelezen. Dan maar door naar de grotten. Voordat je je daar hebt gevoegd in de rijd wachtenden voor een Engelse guide ben je een halve dag verder. Toen we na alle stalagmieten en stalagtieten weer buiten stonden bleek het precies half vier. Een mooi moment om de trip naar S. wederom aan te vangen.  Nu niet te voet maar per auto. Om de weg naar boven te vinden zijn we minimaal vier keer een ander route ingeslagen alvorens we weer voor de kerk in S. stonden. Waarmee maar gezegd is: Voor de kunsten hebben we werkelijk alles over. De kunstenares bleek in hoogst eigen persoon aanwezig en heeft ons uitvoerig verteld over haar werk en haar leven. Hoe zij met haar man in Italie terecht kwam en daar een fantastich huis kocht. Hoe haar schilderijenproductie daardoor enorm verbeterde en toenam. En het moet gezegd: haar portretten en en naakten waren verbluffend. Ik  trok een vergelijking met Lucian Freud, dat hadden al meer mensen voor mij gedaan.   "Jij hebt een perfect gezicht om geschilderd te worden" zei kunstenares tegen mij. Er was bij mij  weinig meer voor nodig om onmiddellijk de daarvoor benodigde duizend euro neer te tallen. Slechts H. hield mij tegen.

Ordinair eten en ordinaire praat

Toiletpapier bestaat pas sinds 1877. Tot die tijd had men de keus uit: a) een spons gedoopt in azijn, b) een hand vol stro, c) een maiskolf of d) een halve schil van een kokosnoot om de reet te vegen. Deze wijsheden deden wij op in het papiermuseum van Fabriano. F. was nl. in de middeleeuwen de plek waar d chinese vinding, het maken van papier, tot in de finesses werd beheersd. Fabriano leverde aan heel Europa papier, tot dat die verrekte Hollanders de concurrentie aan gingen. Farbiano was ook de plaats waar het filigrijnwerk werd uitgevonden: het maken van watermerken. Eerder op de dag had de eigenaar van ons B&B plekje ons al lekker gemaakt voor het museum met watermerkafbeeldingen van Maria met het Kindeke Jezus en Paus Paulus VI. Ja, dan wil je natuurlijk niet anders meer dan hals over kop naar het museum. Aldus.

Daarna heerlijk duif gegeten op het Giribaldiplein in Fabriano. Nooit geweten dat zo'n ordinaire vogel zo lekker kan smaken. Eigenlijk eet je immers ' vliegende rat",  H. at gewoon varken aan het spies. Minstens zo ordinair.